Yeme Bozuklukları
Yeme bozuklukları, yeme alışkanlıklarında ciddi bozulmalar, beden algısı sorunları ve kilo kontrolüne yönelik sağlıksız davranışlarla karakterize edilen psikiyatrik hastalıklardır.
Anoreksiya Nervoza
Anoreksiya nervoza, kişinin olması gereken kilosunun çok altında olmasına rağmen kendini şişman görmesi ve yemek yemeyi reddetmesiyle karakterizedir. Aşırı kalori kısıtlama, aşırı egzersiz ve laksatif kullanımı gibi davranışlar görülür. Anoreksiya nervozanın ölüm oranı yaklaşık %10 olup, psikiyatrik hastalıklar arasında en yüksek ölüm oranına sahip rahatsızlıklardan biridir.
Bulimiya Nervoza
Bulimiya nervozada kişi tıkınırcasına yeme atakları yaşar ve ardından kusma, laksatif kullanma veya aşırı egzersiz gibi telafi davranışlarına başvurur. Kişinin kilosu genellikle normal aralıkta olduğundan hastalık fark edilmeyebilir.
Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Tıkınırcasına yeme bozukluğunda kişi kontrol edemediği yeme atakları yaşar ancak bulimiya nervozadaki gibi telafi davranışlarına başvurmaz. Bu durum genellikle kilo alımı ve obeziteye yol açar.
Yeme Bozuklukları Ne Kadar Yaygındır?
Yeme bozuklukları özellikle kadınlarda daha sık görülür. Genellikle ergenlik ve genç erişkinlik döneminde başlar. Toplumsal baskılar, medya etkisi ve zayıflık ideali hastalığın yaygınlaşmasında önemli rol oynar.
Nedenleri
Yeme bozukluklarının oluşumunda biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörler birlikte rol oynar. Genetik yatkınlık, düşük özgüven, mükemmeliyetçilik, travma öyküsü, aile içi sorunlar ve toplumsal güzellik standartları risk faktörleri arasındadır.
Nasıl Fark Edilir?
- •Yemek porsiyonlarında belirgin azalma veya artma
- •Yemek yedikten sonra tuvalete gitme alışkanlığı
- •Beden imajı ile aşırı meşguliyet
- •Sosyal etkinliklerden ve yemeklerden kaçınma
- •Hızlı kilo kaybı veya dalgalanmaları
- •Saç dökülmesi, cilt kuruluğu, tırnak kırılması
Fizyolojik Etkileri
Yeme bozuklukları kalp ritim bozuklukları, elektrolit dengesizlikleri, osteoporoz, böbrek sorunları, diş erozyonu, saç dökülmesi ve hormonal düzensizlikler gibi ciddi fiziksel komplikasyonlara yol açabilir.
Tedavi
Yeme bozuklukları tedavisi psikiyatrist koordinasyonunda yürütülmelidir. Psikoterapi tedavinin temelini oluşturur. Aile terapisi, beslenme danışmanlığı ve gerektiğinde ilaç tedavisi de uygulanır. Tedavide ailenin katılımı ve desteği çok önemlidir.